Hambalyo hambalyo waxaan hambalyo halkan uga direynaaa mudane Farhan Abdi Abdilaahi iyo Marwo Ayaan AxmedDeero Nuuh oo habeenki xalay meherkoodu ka dhacey magaalada Boorama

waxanan leenahay lamanahani ilahay ha iniga dhigo kuwii ku waraa bash bash iyo barwaqo ilahay ha ini siiyo wiil iyo caano gabadh iyo caano
Axmed maxamed iyo xaaskiisa badriya rooble hassan
Hibo Jaamac
khalid xasan aloore iyo xaskiisa raaxo maxamed cige
Nimco ismaan dhafoor
Axmad shariif iyo xaaskiisa sahra deero Ahmed Nuux
Sahra muumin
Samiira axmed
Carafaad axmed maxamed
Xaawo sheekh nuur
Abdixakim Cige Abdi iyo Xaaskisa Nimco Rooble Hassan

Dadkani oo kala wadanka Sweden iyo Africa

waxaan si wada jir ah ugu dirayna hambalyo iyo bogaadin anakoo ah dadkan hoos ku qoran Boqor Farxaan Cabdi Cabdillahi iyo Boqorada Ayaan Ahmed Nuux oo meherkoodu ka dhacay magaalada Borama waxaan idin leenahay guurkiinu guur khayr gurigiinu guri nagi guuloow ka yeel ilaahay awlaad khayr qabta ha ini kala siiyo ilaahay ha iskukiin barakeeyo amiin amiinhooyo ilhaan cabdi nuur

aabo Abdi Abdillahi huseen

kanadiid abdi abdillahi

muxiyadiin abdi abdillahi

dhamaan qooska reer abdi abdillahi

edo nimco abdeillahi huseen

edo sahra abdullahi hussen

edo khadra cali

edo khaliimo faarax hussen

adeero ahmed abdullahi hussen

adeero maxamed abdullahi hussen

adeero ibrahim abdullahi hussen

adeero Maxamed Farah Hussen

iyo dhamman reer hussien oo kala jooga europe iyo djibouti

Suldaan Yuusuf Cali Cilmi iyo xaaskisa Hawa Cabdi Nuur

Filsan xassan cateeye iyo Caruurteeda

Ismahan Farxan Caydiid iyo Caruurteeda

Msamaron Robleh Hassan Iyo Xaaskisa Rahma Cabdi Cabdilaahi

Samaroon Solution Survey
Over the past two or three decades, Samaron leaders from Diasporas and local (awdal), they were attempted to find a solution for their back-home brothers and sisters in term of political, economic and social. Unfortunately, all attempts were unsuccessful. Why? Reasons? I don’t KNOW !

“Samaron Solution Survey” will show us and help to explore few answers.

The survey should take less than five minutes to fill out and will help GADABOURSI tremendously as I plan future assistance to our leaders.

Please participate! … You will help us out a lot, thanks very much!
Abdirazak (Soubagleh)
PhD candidate
Ottawa, Canada.
Start “Samaron Solution Survey” and click here  guji halkan si aad u bilawdo http://www.zoomerang.com/Survey/WEB22B2GDQULE2>

Markii Rayaale gobalka salal  uu   u magacabey mid reer djibouti waa tii la oga qaylada ka dhacdey qaar ka tirsan beelaha Awdal iyo Salal oo laha waa nala dulmiyey balse waxey su’aali ka taagan tahay waa maanta oo ayba ka mid yihiin xubnaha sare ee dawlada iyo waliba iyagoo ku taami jirey inay isdabal ku sameyn doonan wixi ay cadaalad daroda ugu yeedheen shalay ayaaba waxa muuqata iney waxba kastiba ka sii xumaadeen sidey ahaayeen oo kaliya xubnaha sare  qaab reeraysan isku badaleen  .Marka aan u soo noqdo gobalka salal oo isla  reer djibouti uun loo magaabey maantana tolow maxay odhan doonan  bal waxan ka war sugaya iyaga oo aan jeclahay in aan afkooda ka maqlo bal waxay ugu magac daraan tanina.

somalilandeye

Shabakada Somalilandeye waxan idin leedahay Ramadaan Kariim

    Horta waxaan salaan qaaliya u dirayaa dhamaan websaydada ka madhan nin jeclaysiga aragtidda dawaynahana si fiican u soo daabaca. Haddaan dib ugu soo noqdo cinwaanka maqalkaygan bal aan isku dayo in aan sharaxaad ka bixiyo.
    Waxaa Somaliland ka qabsoomay doorasho 26 June 2010 waxaana ku guulaystay xisbiga Kulmiye ilaahayn ku fadhiisiyay kursiga u sareeya Axmed maxamuud Siraanyo. Haddaba hadaan  yara sharaxo cinwaankayga  Nin qaamaysan, xisbiga kulmiye waxaa maal baddan ku bixiyay  ganacsatadda iyo qurba jooga  way noqon kartaa  Amaah iyo caaqiibaba ,Haddana waxaan ognahay in qasnadii dawladu madhantahay waxaana ay naawilasaa dawlada cusub in dayn ka hesho maal qabeenadda iyo shirkadaha  xigasho .(Hargeysa (Waaheen) – Wasiirka cusub ee Wasaaradda Maaliyada Maxamed Xaashi Cilmi ayaa la sheegay xukuumadda u amaahday lacag deyn ah oo degdeg loogu baahday kadib markii qasnada Dawladda looga waayay)
   Ta sadexaad haddaan u soo noqdo oo ah nin wax qaaday!! Waxay Somaaalidu ku maah maahdaa AF wax cunay xishoo oo nikii shalay fan raysinka kuu samaynayey ee maal iyo baabuur iyo diyaaradba isugu kaa daray hadduu ku yidhaa wasiir iga dhig ama hebbel halkaa ii gee way adagtahay sidaad u diidid. tana waxay wiqasaa  awooda dawladnimo iyo cadaaladii loo soo doortay
       Shaqsiyaad iyo shirkado ganacsi ayaa imika saamayn balaadhan ku yeeshay hagida siyaasada Somaliland isla markaana jeebka ku ritay dawlada Somaliland.  Haddaba anigoo dhinacyo baddan ka eegaya danahooda dhaqaale ma noqon karaan kuwa wadda danaha Somalilaland? mise waxay noqon doonaan kuwa doolaan dheer ka tuura dawladda cusub ee Axmed siiraanyo?  Su,aal; waa,ayo ganacsatadu? xagay ka yimaadeen/maxay aaminsanyihiin?Daacad ma u yihiin Somaliland?intaas oo suaaalood midna kaaga jawaabi maayee aduu soo warayso ama dhulkii tag oo soo hel jawaabta.
    
 
       Sidda aan warar xogagaal ah ku helay ka dib baadhis waxaan ogaaday dhamaan wasiirada in dabbada ay ka riixayeen ganacsato iyo shirkado gacan ka gaystay   xisbiga Kulmiye soo bixidiisa iyagoo ku bixiyay maal iyo noodba wakhtigii uu doorashadda ku jiray. Tana waata keentay isku dheeli tirnaan la,aanta dawladda Somalilalnd ee dhinaca ka raran..Waxaa intaa dheer in inaka jaamacadaha Somaliland kasoo baxaa si cadaalda ah aanu shaqo u heli karin.  Waa in uu ku tiirsanadaa ama uu ka mid noqdaa qoyska ganacsatada ama maal qabeenada ama madaxda shirkadaha gaarka ah ama mid ay isku jufo yihiin tani waxay moral jab ku riday ardaygii fiqiirka ahaa een ku tiirsanayn jufo lacag leh ama gancsatada waawayn waana ta keentay in ay badda isku guraan dhalinyartii A+ ka ahayd damiinkiina shaqooyinka wasaardaha iyo shirkadaha shaqo uga haystaan. Waxaan xusuustay 1960 mahmahdii markay reer waqooyiga indhaha ciida looga shubay yidhaahdeen ee ahayd (nimaan dibdaati daadihinayn ama daba gaabi daaya lahayn dameerka Abgaalba wuu dili)
     Haddaba maxaa Somaliland kusoo biiray saaxadeeda siyaasadeed? Waxaa ku soo biiray    lobbyist   maraykanka oo kale taas oo aanay dawladu u lahayn  wax xoriyadda awaamiirta  dhaqaalaha iyo  siyaasadda waxaana daliil cad kuugu ah markii wasiirka hawlaha guud  soo saaray wareegto lagu hakinayo guryaha danta guud ee India lineka dawladii hore ku wareejisay niman ganacsadayaal ah in durba Axmed siiraanyo  loo tagay oo uu joojay amarkii wasiirkiisa .  (Ninka duunyadii uu dhaqiyo, daylo bahal raacshay Iyo kii dadkaa aaminaa, wax isma doorshaane )
   
      Tana waxa ay ku tusasaa in nin qaamaysan ama nin wax qaatay ama nin wax quudaya oo dayn danbe ka sugaya ganacsatadda in aanu   ka hor imaan karin   danahooga gaarka ah.  Waxayna shirkadahan iyo maal qabeenadan ku  yeesheen awood buuxda waxana ay doonayaan   in ay dhamaan helaan benefityo baddan , sababtoo ah waa  shakhsiyaad iyo shirkado raba macaash  kuna yeeshay  awood dawlada  soomaliland waxaana ugu jira haddaan far waawayn wax kuugu dhigo wasiiradda ay keensadeen  kuwaas oo fulin doona  danahooda .bal dib u eeg wasiirada imisaa ku yimi mandateka reerkooda ama gobalkooda
·                     Haddaad kaligaa inaad taajir tahay tuhunto uurkaaga
·                     Toodoowga xoolaha ninbaa tulud kusii dheere
·                     Wallee inan raggow talo adduun taada uun ma aha
 
     Maxaa laga filan karaa mustaqbalka Somaliland ?haddaan su,aashaa ka jawaabo waxaa iman doonta in  ay Somaliland ka bilaabanto wakhtigii burjuwaasiga ee Yurub soo martay taas oo nika itaalka yar laga dhigay hadday dan kuu tahay joog oo shaqqee haddii kalana  waddada ka cab .waxaa iman doona moran fara baddan oo ka dhalan doona ganacsiga dawladii Daahir Riyaale la gashay shirkaddaha ajaanibka sidda Total  iyo Jaabiri oo kooto looga dhigay  xoolaha nool in la isku dayo in laga wareejo waxay  keeni doontaa tani khasaare wayn oo ay ka mid tahay . 
1. In lagaa xidho xoolaha. Ilayn Jabiri waa nin maal qabeena oo Sacuudiyaana isagaana soo furay xoolihii xidhnaa dibna waa u xidhi karaa hadii laga wareejo.
 2. Total in ay kaa blog garayso shirkaddaha shidaalka waayo isma garab dhigi karno intereska dawladaha carabtu ka leeyihiin the big giant company like Total oo dawlada France ka danbayso iyo intareska yar ee Somaliland oo aqoonsi haysan
       Haddaba maxaa talo ah ee la gudboon dawlada Somaliland?
!..In ay wadda erido mustaqbalka wasiiradda ku yimi dariiqa maal qabeenada iyo wastadda uuna tix galiyo dareenka shacabka ka qayliyay dhismaha dawladiisa cusub ee dhinaca ka raran, si ayna u fududaan meel dawladda loo soo maro (personal interest) ayna u dheeli tirnaato.
2. in shaqooyinka dawlada iyo shirkadahaba imtixaan loo galo isagoon qofka loo eegayn yaa taqaan oo loo eegaa maxaad taqaan.
3. in xukuumadu keensato wasiiro tayo leh kana socda gobaladda iyo dagmooyinka kuwaasoo maandhayt ka haysta dadka ay kasoo jeedaan iyo gobalada .kuwan oo aan u habran doonin burjuwaasiyiinta wastada iyo laaluushka la daba taagan dawlada Somaliland.
4. In aayna isku taataaban hashiisyadda xukuumaddii hore la gashay shirkaddaha ajaanibka ah taas oo haday ku dhaqaaqdo ka riddi doona dhibaato xaga dhaqaalaha Somaliland
 
Nin ragay dardaaran u tahee doqoni yeelkeed!!
 
Hassankhadar Jama
San dDiego CA

11kii Juulaay 2009, waxay aheyd maalin madow oo muraga badan. Waa maalintii
dhagarta la galay dhiigna qulqulay la iskuna dayey in la burburiyo nabada
Soomaalilaand ku caano maashay ee ay weliba ku faanto. Waa maalintii lagu xasuuqay
jidka u dhaxeeya Hargeysa iyo Boorama afar ka tirsan haldoorka reer Awdal oo
safar ah iyakoo aan wax dambi ah galabsanin. Waxa loo xasuuqay oo loo dilay si
bani’aadamanimada ka baxsan iyadoo xubnahoodiina la jarjaray sababna looga dhigay
iney ka soo jeedaan reer Awdal. Waabe yaabe ma dambibaa inaad ka soo jeedo gobol
gobolada dalka ka tirsan! Waxa dilkaasi naxdinta leh geystay maleeshiyo beeleed ka
soo jeeda aaga Gabiley. Dhacdadani waa arrin ugub ku ah dhaqanka Soomaaliyeed,
xadgudbna ku ah anshaxa suuban ee diinteena islaamka.

Inkastoo ay ka soo wareegtay Sadex iyo toban bilood markii dilkaasi argagaxa lihi
dhacay, hadana ilaa maanta lama soo qabanin argagaxisadii falkaasi geystay oo la
yaqaano cidda ay yihiin, magacyadooda oo saddexan iyo meesha ay joogaanba.
Arrintani waa nasiibdarro ku habsatay Soomaalilaand oo dhan, gaar ahaan dawladeeda
guud ahaana bulshoweynteeda.

Ururka ARDAA wuxu soo saaray war saxaafadeedyo tiro badan ooy ku boorinayeen
dawladii hore, Golaha Wakiilada, Guurtida iyo xisbiyada mucaaridkaba in budhcadii
geystay fal dambiyeedkii 7/11 ay soo qabtaan cadaaladana hor keenaan. Waxa nasiib
darro ah in baaqyadaasi hore aysan cidna dheg jalaq u siinin. Mudanayaasha Golaha
Wakiiladu waxa hawshoodii curyaamiyey xasarad iyo is xagxagasho gudahooda ah,
Guurtidana waxaba ragaadiyey khilaafaad dhexdooda ah, xisbiyada mucaaridkuna
waxay kaba badin waayeen dabin xidhka xukuumadii hore. Madaxweynihii horena
wuxu door biday in falkani foosha xun ee la magac baxay xasuuqii 7/11 bustaha huwiyo
ilaa inta ay dhamaaneyso doorashadii madaxweynaha ee la qabtay 26kii Juun 2010
ee lagaga guuleystay. Meeshaasi waxa ku beylahday oo weliba ku burburtay dantii
dadweynaha.

Bishii Noofambar 2009 waxa qarax lagu dilay sarkaal sare oo ka tirsan ciidanka qalabka

sida ee Soomaalilaand isagoo joogay magaalada Laascaanood. Dawladii markaa xilka
haysay waxay soo qabqabatay dad fara badan oo ay ku soo eedeysay falkani dilka
ah iney fuliyeen amase ka dambeeyeen. Maxkamad ayaa la soo taagay waana la
xukumay. Nasiib xumo dawladaasi waxba kama qabanin fal dambiyeedkii qorsheysnaa
ee weliba siyaasadeysnaa ee lagu bartilmaansaday haldoorkii reer Awdal dhacayna
7/11/2009, inkastoo la yaqaano budhcadii fulisay. Tani waxay tusaale cad u tahay
in dawladii hore awood u laheyd iney soo qabato gacan ku dhiiglayashii geystay
jidgooyada , hase yeeshee aysan dooneynin iney sidaa yeesho sababo ku saleysan
siyaasado guracan awgood.

Madaxweynaha hadda xilka qabtay isaga oo markaa ahaa Guddoomiyhii xisbiga
Kulmiye, qaraxa ka dhacday Laascaanood ee lagu dilay sarkaalka, dabagelkii
dhagartaa wuxu ula socday talaabo talaabo. Xataa wuxu gaadhay in eedeeda
dusha ka saaro madaxweynihii xilka uu kala wareegay. Waxase nasiib darro ah in
jidgooyadii lagu gumaaday afarta muwaadin afkiisa ka xirtay, indhiisana ka qarsaday.
Su’aasha maanta taagan ee la is weydiinaayey waxay tahay Mudane Axmed Maxamed
Maxamuud oo maanta madaxweyne ihi ma ka aamusidoonaa dilkaasi gardarada ah oo
idhihiisa ma ka daboolandoonaa. Dhacdadani 7/11 ee lagu laayey dadka aanan waxba
galabsan waxa xalkeeda looga fadhiyaa madaxweynaha xilka la wareegay. Waxan
madaxweynaha ku boorinaynaa oo annu kula talinaa in u fal dembiyeedkaasi dhacay
11/07/2009 dabagel ku sameeyo oo ciddii dilkaasi geysatay cadaalada horkeeno.
Madaxweynaha cusubi ha ogaado in maal iyo mansab midna dadka wada gaadhin ee
waxa wada deeqi-karaayi tahay cadaalad.

Hadaanu nahay ururka ARDAA waxaan aaminsanahay in cidkasta la qadariyo oo
aan loo eegin meesha ay ka soo jeedaan . Sidaa awdeed, waxaan heegan u nahay
inaan garaacno albaab kasta oo annu cadaalada ugu helayno marxuumiintaa aan
waxba galabsan ee gardarada lagu gumaaday maalintii 11/07/2009 iyo weliba wixii
dulmanba ee ku nool aduunka daafihiisa. Dhamaan hay’adaha xuquuqda dadka
u dooda ee heer caalami wey ka dharagsan yihiin weerarkii budhcadu ku dishay
afarta muwaadin, waxayna si feejigan u fiirinayaan wixii dawladan cusubi ka qabato.

Madaxweyne Axmed Maxamed Maxamuud, Golaha Wasiirda, xisbayada qaranka,
mudanayaasha Golaha Wakiilada iyo Guurtida iyo dhamaan dadweynaha reer
Soomaalilaand, waxaan ugu baaqaynaa iney iska tuuraan heeryada qabiilka
iyo qashinkiisa oo cadaalad u raadiyaan dadkii jidgooyada lagu dilay oo dhagar
qabayaashii iyo wixii ka dambeeyeyba soo xirxiraan maxkamadna horkeenaan. Waxaad
ogaataan ood waliba maankiina ku haysaan in agoomihii iyo dhibanayaashii 7/11 ay
weli dowrayaan cadaalada.

Ugu dambeyntii, waqtigani ay weerka xidhan yihiin agoomihii iyo dhibanayaashii
gumaadkii ka dhacay jidka u dhaxeeya Hargeysa iyo Boorama, waxaan dadweynaha
Soomaalilaand iyo dadyowga nabada jecel ee ku nool aduunyada dacaladeeda oo dhan
ugu baaqaynaa iney xusaan maalintaa madow ee 11/07/2009 ooy Eebe uga baryaan
in janadiisa fardowsa ka waraabiyo marxuuminta gacanta ka gardarini gowracday ee
kala ahaa Cali Maxamed Nuur (Bagaaashle), Cali Sheekh Cumar Barre, Mawliid Xasan
Cumar, iyo Daa’uud Xaashi Jaamac.

Ururka “ARDAA”
e-mail: info@ardaa.org
11/08/2010

Ururka ARDAA waa urur dalad guud ah, kuna saleysan hanaanka bulshada, isla
markaana samafal ah. Waxa Lagu asaasay Waqooyiga Mareykanka sanadkii 2007 si
ay taageero ugu fidiyaan mashaariicda horumarineed ee dhaqan-daqaale ee gobalada
ADAL iyaka oo mideynaaya muruq iyo maalba, una fidinaaya tababar, wacyigeliyaana,
horena u mariyaan hogaankooda iyo iney u doodaan xuquuqdooda aadamaninimo.

laba iyo toban cisho ayaa laga joogaa markuu talada la wareegay madaxweynaha cusub ee shacbigu soo doortey.
Iyada oo la ogyahay in mudadaasi ay tahay mudo aad u kooban, ayaa hadana, markaan ku eegno indho ka caafimaad qaba caadifad iyo qabyaalad, talaabooyinka tirsan ee illaa hadda ay ku dhaqaaqdey xukuumada curdinka ah, waxaa kuu soo baxaya arimo saan-saan u ah dhibaatooyin ugub ah, oo hadii maanta wax laga qaban waayo horseedi kara cawaaqib xumo qaranka la soo darista.
Soomaalidu waxay tidhaahdaa (alafkii kaa xumaadaa Al-Baqra ayuu kugu dhibaa. Waxa kale oo ay tidhaahdaa nimaan run kuu sheegin run kuuguma ooyo.
Hadaba iyada oo taasi maanka lagu hayo ayaa hadii aan milicsano talaabooyinka ay dawladu qaadey maalmahaasi kooban ee ay jirtey, waxaa inoo muuqanaya markiiba baaxdda ay leeyihiin dhibaatooyinka ay keeni karaan.
Arimaha xusidda mudan ee markiiba ina hor imanaya waxaa ka mid ah:
Dhaawicida sumcada iyo qaranimada Somaliland:-
Khudbadii u horeysay ee uu madaxweynuhu qaranka u jeediyey oo ahayd mid ka sokow shacbigii soo doortey ee Somaliland ay isha ku hayeen dhegahana u taagayeen beesha caalamku, ayuu madaxweynuhu ku qaawiyey sirtii qaranka.
Inaga oo og in Somaliland ay leedahay cadaw badan ayuu Madaxwynuhu si qayaxan ugu hadaaqey( qasnadihii dawladu wey madhan yihiin madaxgeel baanan la ii dhiibey).
Horaa loo yidhi Nin weyn iyo Umuliso sida ay wax u ogyihiin uma sheegaan.
Marka hadiiba ay jirto waayeelka wax ka yaabiyey oo uu aqalka ugu galey, ma ahayn in uu si qaawan ugu tiraabo.
Arintaa iyada ihi waxa ay niyad jab ku tahay ugu horeyn shacabka iyo ciidanka qaranka ee dhaxantu ku dishey xuduudaha Somaliland, waxa ayna farxad iyo reyn reyn u tahay cidda lidiga ku ah jiritaanka Somaliland.
Milgaha dawladnimo waxa uu ina farayaa, in ay jiraan arimo u sir ah madaxda qaranka oo caalamka looga yaaqaan Sir Qaran.
Hadaba maxaad ka fileysa cadawga Somaliland ee maanta ogaadey in aanu jirin mishaar loo hayo ciidankii qaranka!.
Arinta kale ee la yaabka leh ee dhaawaca ku ah sumcada qaranka ayaa ahayd, iyada oo shalay saxaafadu sheegtey in komishankii qaranka oo laga marti qaadey Ruwanda loo waayey nool ay ku baxaan oo waliba caalamka oo dhan ogaadey in dawladu ay uga amaahatey noolkoodii ganacsato, taasi oo weji gabax ku ah qaranimada, oo sida muuqata aan soo shaac baxdeen hadii ay xukuumadu si xilkasnimo iyo xirfad dawladeed leh u maamuli lahayd culeyska dhaqaale ee hor yimid.
Shaki galinta qaranimada Somaliland:-
Sida aynu ognahay Somaliland waxa ay cagta saartey hannaankii qaranimada muddo haadan ku dhaw labaatan sano ka hor iyada oo la qarameeyey dhamaan ciidamadii beelaha.
Inkasta oo ay dhaliilo badan lahaayeen dawladihii tan ka horeeyey hadana waxa ay si taxadir leh u waajihi jireen dhibatooyoinka soo wajaha qaranka.
Waxayna xal u helida mashaakilkaasi ka dhigi jireen, arin u taalla qaranka Somlailand iyaga oo meesha ka saaraya xasaasiyad kasta oo ka dhexdhalan karta beelaha Somaliland.
Waxa la yaab leh in xukuumada aynu ognahay maalmaha ay jirto ay qaab beeleed u wajahdey shaqaaqda ka taagan Bariga.
Sida ay sheegeen odayaashii beelaha bariga Burco ee la shirey odeyaashii Buuhoodle, waxa ay fasax ka haysteen oo la ogaa arintaasi madaxweynahay Jamhuuriyada.
Weynu wada ognahay baaqii odeyaashaasi soo saareen, kaasi oo fajiciso ku noqdey dadweynaha.
Inkasta oo ay dawladu ka hadashey hadana waxaa muuqata in ay meesha ka soo baxeen khaladaad laga galey qaranimada Somaliland:-
a) Gobolada bariga S/land waa gobolo ka maqan guud ahaan jamhuuriyada Somalinad, waana arin u taala goloyaasha qaran ee Somaliland, mase ahayn arin ku kooban beelaha Bariga Burco iyo buuhoodle. Hadiise ay cidi galeyso arintaasi miyeyna ahayn inta madaxweynah jamhuuriyadi uu diraayo odeyaasha beeshiisa oo keliya in ka soo xulo waxgaras cuqaal iyo guurtii ka kooban beelaha kala gedisan ee Somaliland ee ay arintaani ka dhaxeyso?.
b). waxa arintani ay shaki galisay waajibaadkii ay umada u hayeen ciidamada qaranku, iyada oo ciidankii qaranka oo ku sugan xuduuddihii sharciga ahaa ee jamhuuriyada Somaliland la yidhi dib ha u noqdaan.
Haddaba waa su’aalee halkey ka noqonayaan, xageyse u noqonayaan?.
Midda kale miyaanay taasi horseedi doonin in beel kasta ay tidhaahdo ha naga noqdaan ciidanka qaranku?.
Ku darrsoo waxa ay tallaabadan gilgilaysaa kalsoonidii ka dhaxaysay askarta ciidanka qaranka oo beel walba leh, iyada oo askari kastaa aanu dhaafi doonin deegaanka beeshiisa.
Isu dheelitir la’aanta awood qaybisga:-
Sida ay ku dhsianyihiin xukuumadaha caalamku waxaa qaran kastaa wax ku qaybsadaa , gobollo iyo bulshooyin.
Cadawga Somaliland arrinta ugu horsya ee ay ku eedeeyaan ayaa waxay tahay in Somaliland ay tahay fikrad ay leedahay beel kaliya oo ah beesha dhexe, iyaga oo iska indha tiraya xaqiiqada jirta ee ah dib u heshiisiinta iyo go’aanka midaysan ee ay gaadheen dhamaan beelaha dega Somaliland.
Nasiib darro waxaa maanta rajadii cadawga Somaliland dib u soo nooleeyay xukuumadda cusub ee uu soo dhisay Madaxweynaha la doortay ee Silaanyo.
Marka aad eegto dhismaha xukuumadda oo ka sokow tirada badan ee ka baxsan intii lagu taliyay oo aad mooddo in loo badiyay si loo raali galiyo beelaha qaar.
Waxaana taasi daliil u ah iyada oo uu Madaxweynuhu awoodayay in uu soo koobo ayuu u badiyay si aanay beelaha qaar u qadin.
Laakin waxa uu taa bedelkeeda qadiyay beelo kale, markaa waxaa aad u adag in la fahmo sida ay arrintaasi isku qabanayso.
Madaxweynuha iyo inta la talisay waxa aad moodda in ay ilaaween amma ay iska indhatireen in Somaliland ay wada degaan 5 beelood, oo ay beel ahaan simanyihiin beelaha dhexe iyo tusaale ahaan beesha Sool iyo beeshsha Awdal iyo Beesha Salal.
Hase ahaate shaxda uu madaxweynuhu xukuumadda ku qaybiyay ayaa waxaa ku muuqata in Jilib ka mid ah beelaha dhexe uu la simanyahay amma ka badanyahay 4ta beelood ee kale oo la isku daray !!!!.
Waxa kale oo taasi dheer marka aad eegto isku dheelitirnaanta miisanka awoodda Somaliland ee maanta, waxa kuu muuqanaysa in Golihii fulinta , Golihii Sharcidejinta, Golihii Guurtida, Hoggaankii Ciidamada Booliska iyo Miltariga, Komishankii doorashooyinka….. in ay dhamaan wada haysato beehsa dhexe ee Somaliland.
Sidoo kale xisbigii talada hayay ee Kulmiye waxaa guddoomiye ka ah beesha dhexe, iyada oo aanay jirin tartan amma doorasho loo galay xilkaasi.
Hadaba haddii si dhab ah aad dhuxuudo arrintan waxaa kuu muuqanaysa in ay adagtahay in caalamka laga iibiyo fikradda Ictiraafka uu qarankan u oomanyahay. Waxaana ay si buuxda u taageeraysaa sheegashada cadawga Somaliland.
Talo iyo Gunaanad
Inta badan qoraaladda iyo maqaalada wax lagu dhaliilo waxaa ka maqan talo iyo fikir wax lagu soo kordhinayo.
Ujeedada maqaalkan ma aha wax burburin waa sixid iyo toosin.
Sidaasi daraadeed waxa uu waajibku I farayaa inaan talo wixii ay iila muuqato soo gudbiyo, laga yaaba in ay cidd uuni maqasho!
Si looga hortago khaladaadadka soo noqnoqnaya waa in ay jiraan golayaal aqoon wadaag ah oo ay ku kulanto bulshadu, gaar ahaan dhalinyarada waxbaratay iyo dadka aqoonta lagu tuhmayo , kuwaasi oo hawsha ugu horaysaa ee hortaalla ay tahay sixidda khaladaadka .
Sida runta ah hawshani waxay ahayd hawshii baarlamaanka, laakin waxaan ognahay in baarlamaanka maanta jiraa uu yahay mid ay hore u soo dhaawacday dawladdii hore, oo shaki badan kala dhex galisay xubnihii baarlamaanka, illaa heer ay Baastooladu iskula baxeen!
Markaa si taasi looga gudbo waa in la helaa ururro ka soo jeedda bulshada rayidka ah oo si wadaninmo leh uga hadla hadba xaaladaha dalka ka taagan.
Waa in la helaa saxaafad madaxbanaan oo Xirfad leh oo faalaysa, iftiimisa, rogrogta, sararkana ka saarta arimaha muhmalka ha, oo weliba hagta ray’iyga dadweynaha.
Mahadsanidin,
C/laahi Miicaad Hoorri (meadhorri@gmail.com)

Hadii Saylicipress Calankaasi Aasaastey Somalilandeye na Iyada Siigada ka Jaftay oo Hirgalisey Halka Maanta u Joogana Soo Gaadhsiisey.

Dadka reer Awdal wey kala fikir duwan yihiin in badan oo isku fikirana wey ku jiraan sidoo kale wey kala jufo duwanyihiin laakin waxa la wadagaaga awdalnimada sidaas oy tahay mar kaste waxad arki shakhsi loo nisbeynayo waxa uu sameeyay beel dhan oo afkaar iyo kala talo duwan sidii doontaba ha ahaate waxa muhiim ah   kuwa leh cadaalad daro ayaa nalagu hayay  barigii rayaale madaxa aha waxa haboon hadii ay qiranayaan hada iney cadaalad heleen bal iney dadka u micneeyaan waxa magacaabi doodu  soo kordhin doonto sababto ah waxaa sida cadceeda u muuqda isbedelkii iyo cadaalad daratii ay ka cabanayeen iney ahayd magac diid iyo magac nacayb lo hayay beel ka tirsan beelaha Gadabursi oo kaliya.

waaxa mudan in aan dadweynaha la xasuusiyo ninmanka cadaalad daro ayaa nalagu hayay leh iney wasiiro iyo wasiiro ku xigeenba ka ahaayeen Xisbigii udub iyadoo waliba la ogsoonaa dacaayadaha raqiiska ah ee meelahaasi ku soo qoraan iyo mucaaradnimadoodaba hadana taasi cid xilalkoodi beelnimo ee ay ka hayeen dawladii hore ka qaadey amba u diidey  oo inkirtay ma jirin, laakin sida xaqiida ah dawladan cusub ee ay ka midka yihiin waa la ogyahay sida  ay beelo dhan  oo ka tirsan beelaha gadabursi iyo guud ahaanba gadabursi loo dulmiyay beesha dhexana iskeed iskaga bismileysatey wixiiba iyaguna ay ku taageereen hadaba  markaasi labada jeer keeba cadaalad daro ah keebase cadaalad u dhaw jawaabta su’aasha  iyagaan u dhaafay.

hadii aanu eegno dhinaca gobelka salalna bal iney ka soo dhalaalaan iyo iney borama mayarkeeda isku soo sharaxan waanu arki doona.

hadii aan usoo noqdo dhinaca calankan awdal isagoo sanad in ka badan ku jira flickrka oo dad aan ka badneyn afar qof comment ka dhiibteen halkaasina lagu ilaawey ayaa dhalinyarada reer awdal boodhka ka jafeen soona qaateen gaar ahaan shabadaka somalilandeye waxana first uu ku soo baxay article ciwaankiisu aha THE DECLARATION OF ADAL STATE oo soo baxey taariikhdu markey ahayd 7 bishii sagaalad ee sanadki 2009 kuna soo baxay badana shabakada reer awdal oo xita saylicipressku ka mid ahayd maalinkaasi kadibna sida uun kuma dayne xayaysiis iyo idheh baan ka bixiyey meelkastana waan galiyey ila maanta uu gaadhey qurbo jooga iyo guda joogaba.

sababta aan u soo qaateyna waaga waxa kamid aha anigoo u hastey ninkii amba shakhsiyaadki sameeyay iney ujeedadoodu ahayd helitaanka astaan gaar u ah reer awdal iyo maamul gaara oo ka hirgala deegaankaasi mar uun waliba anigoo u haystey inuu qof caafimaad qaba oo ka fikirayey danaha awdal ku nuuxnuuxsadey sameynta calankan laakin maan moodeyn in loo sameeyay naceybka loo qabo beel gaara oo ka tirsan beelaha gadabursi hadii aan ogaan lahana inuu mid yiciisi  odhan doono “aniga leh oo waxan u sameysanay nacaybka beel ka mida reer awdal oo xukunka haysay” maba soo qaateen oo waxbaba maan moodeen laakin waxa i dagey awdal jecayl iyo aniga aad u jecel horrayso iyo danbeysoba awdal oo isgeed isku maamusha.

Guntii iyo gebo gabadii

hadii idinku aad sameyseen sidey dooniba ha idinka ahaate koley cid uunba sameyn lahayde laakin hadii hadana aad ilaaweydeen ood cidla cad kaga dhaqaaqdeen Waxaad igu sheegataayiba sow yiciisnimo maaha marka  aniguna  aan sare uqaadey kuna dhawaaqey, socodsiiyayna ,oo aan hirgaliyey taasi oo maanta dhalinyarada reer awdal oo dhani iyo dadweynaha kaleba  ila qaateen.

 Msamaron Robleh Hassan

Marka hore waxan salaamayaa dhamaanba warbaahinta siiba kuwa u dhaga nugul inay mar walba soo ban dhigaan dareenka bulshada ee dhex dhexaadka ah. Jecelna horumarka dhulkeena hooyo
Sida sunaha dawladnimo yahay xilku waa meerto, maanta Daahir ayaa tagay barina Siraanyo ayaa tagi doona laakiin kii soo maraaba reer Awdal waxa uu u ahaa maalin madow oo ku suntan taariikhda shacbiga reer Awdal. Sidaa darteed reer Awdal marna may helin cadaalad xag horu marineed iyo xag siyaasadeedba .Reer Awdal waxay u baahanyihiin in dib ugu noqdaan siyaasada Somaliland (political reform) waayo sidda ay ku bi.laabantay maamulada kala danbeeyay ee afarta ahi waa hal booli ihi nirig xalaala ma dhasho. Hadaan u soo noqdo asaaska Somaliland waxaad moodaa in aan sida ay tahay manta ay u sii liidato labaatankii sano ee Somaliland soo jirtay. Waxaan lasoconaa guuxa shacabka iyo wax tabashadu halka ay maraso haddaba maxaa qaldan? Maxaa heshiis ah ee qoran ee ka dhexeeya shanta qabiil ee wada dagan Somaliland? Waxaan intaa ku sii darayaa badheedhahayga Somaliland malaha asaas adag, waxayna u baahantahay good foundation   wax la isku ogyahay qabiilada oo wax lagu qaybsado oo qorana  ma jirto walina maynu gaadhin sidda dawladaha horu maray oo waxaan nahay reer guuraa. Ama qabiilooyinka darifyadu wax hashiis ah lama galin qabiilada dhexe oo awood qaybsiya taasina waa ta keentay horta in gobalda dhexe is raali galiyaan sedan ay tahayna lamana aamini karo sababtoo ah balamo baddan ayay ka baxeen dawladihii Somaliland u kala danbeeyay tusaale haddaan u soo qaato shirkii Burco 1991 qabiilooyinka darifyada waxaa lagu sasabay in labada sano ee hore SNM loo daayo, taas oo dhamaan hayadaha dawlada ay qabiiladda dhaxe wada qaateen oo maamulayeen. Waxaaa ku xigay markii qabiilada la isku dilay (Barbera iyo Burco) reer Awdal way adkaysan waayeen waayo dabka dariskaaga ka shidmaa adna waa uu ku soo gaadhayaa sheikh iyo shariifna waa u gurmadeen maxaase abaal looga dhigay? ka dib taariikhda dib haddaan ugu yara noqono gogol ayaa loo fidiyay Borama 1993 taas oo socotay lix bilood iyo dheeraad,, iyadoo sheekh iyo shariif reer awdal ku mashquuleen sida dhibka qabiiladda dhaxe loo dhamayn lahaa dabkoodana loo damin lahaa reer awdal waajib Diin islaamnimo iyo jaar nimo ayay samaynayeen waxaanay ku dadaaleen reer Awdal siddi qabiilada dhaxe nabad looga dhax dhalin lahaa nabadna loogu soo dabaali lahaa. Reer Awdal haddana qalad kale ayay galeen oo iyagoo marti loo yahay ayay dhamaan hayadihii dawlada Somaliland qabiilada dhexe wadda siiyeen oo iyana sharaf   ka qaateen.Iyadoo aragtidda ay ka bixiyeen ahayd markii la waydiiyey reer Awdal Saladiintoodii. Waxay ku jawaabeen adeer dadkan ayaan ku kala furanaynaa dhiigooda si aanay mar danbe isugu dhicin .kii martidda ahaana sidda caadada Somaalida isagaa qada.. Waxaa la is lahaa malaha  dib ayaa loo sixi doonaa waxaa ku xigay taariikh xun  oo madaw  oo haddana Daahir Riyaale lagu soo doortay  taas oo sideed  sano isna  isugu wada daray wixii mansab iyo duunyo dadka ka dhexeeyay Somaliland  taas oo u doonayay in  uu kursigiisa ku adkaysto reer awdalna afka ayuu kab ka saaray oo car hadla ayaa ka dhacday xataa waxay gaadhay dadkii waddada lagu laayay bishii july 2009 in uu soo qaban waayo si uu kursigiisa u sii ilaashado wax walbana gobalada dhexe  ayuu maamulkii Somaliland oo dhan isugu wadada daray kuna koobay. Si uu ugu sasabo qabiilooyinka dhexe waxay isku safeen haday noqon lahayd Baarlamaan, Gole guurti, Wasaarado iyo Taliyaasha ciidamada dhamaan in uu ka dhigo gabalada dhexe ee Somalland niman kazoo jeeda. Tani waxay keentay in mar sadexaad reer awdal ku waayaan xaqii ay ku lahayeen Somaliland iyagoo sabab looga dhigayo Dahir Riyaale oo  Awdal kasoo jeeda .Waxaa ku xigay tan maanta aan arkayno  Qaabka loo soo dhisay Xukuumada cusub  oo 95% ah gobalada dhexe  iyo 5% oo gobalada  darifyada ah waxaanu u aragnaa  mid aan XAL IYO XUL midna ahayn.Xukuumad aan loo dhamayn  balse la odhan karo  waa Xukuumad DHINAC QUDHA KA RARAN ee Siiraanyo soo dhisay   bal aan ku iftiimyo  qiso Somali ee ila socda  sida  indhaha ciida loogaga shubay dadka darifyadda .iyadoo  hadda dalka la doonayo in cadaalad iyo horumar gaadho ayaa wadda xidhan lagu sii socdaa  waxaa dabiici ah in somalidu isigu sheegto sarbeeb ama gabay kolba waxa taagan bal hadda  ila eega  Qisadan   oo aad ugu dhaw balanqaadadii xisbiga kulmiye iyo  dawladihii ka horeeyay shacabka u  xalaasha ah dhigayeen  iyo sidda durba daku uga qalyeen bal aan soo soo qaadano qisadan.
Beribaa dhurwaa (waraabe) u yimid xoolo oo ku yidhi “xoolow maanta laga bilaabo waan ka toobadkeenay dhiiggiina iyo hilibkiina inaan quuto, waxaanan dhaar idiinku marayaa inaan arrintaa dib la iigu arkayn.” Maansadu waxay muujinaysaa in xoolaha dhurwaagu la kulmay ahaayeen adhi (riyo iyo ido).  Tixdan Dhibaadi oo uu tiriyay abwaan kayse ayaa (sifaynaysa balamihii badnaa ee uu la galay cid walba anaa heeryada kaa dul qaadi oo xaqii kaa maqnaa ku siin laakiin ee i doorta markanse khayaamo qaran iyo marshal low ayay sheekadu u eegtahay) murtidana waxay inooga sheekayn doontaa sidii qisadaasi ku bilaabantay iyo siday ku dhammaatayba. Waraabe iyo shacabkii isku dhagayso
Duunyooy dhammaantiin
Dhaar waxaan ku marayaa
Inaan dhuunyadkiinii
Dib la iigu dhuganayn
Hilibkiyo dhiggiisiyo
Beri dhiiggu iga yahay.”
Dhawaaqaasi dabadii
Duunyadii badh dhaantiyo
Dheel iyo ciyaar tume
Badhna dhagi hurdo ah gale
Badhna dhawr su’aalood
Dhurwaaga toobbadiisii
Dhuuxeeda shawr gale
Badhna intay dheg taageen
Dhuuxiyo dirkeedii
Iyagoo ku jira dhirif
Xag u yara dhanbuuqsade.
 
Weger! Sidee loo rumaysan karaa dhagar qabahan aan wax lagu aamino lahayn,” ayaa riyihii is weydiiyeen. Riyaha waxa lagu tiriyaa xoolaha kuwa ugu feejigan Waana ta reer SSC iyo reer Sanaagna ula taalabeen saanadii qaranka dadbadana hoosta ka guuxayaan ee ka qaylisiisay walee waxaan joogin nimaan garan ayaa ta soo socota laga sugin, halka idahana lagu tilmaamo demmanaan iyo dhegweyni waa sida ay isku dhigteen qaar ka mida shacabku hadaba bal eeg waxa kala raacay waraabe iyo Idihii.
 
Goor ay duhur dhankiisii
Cadceeddii u dhurataa
Dhagdhagtiyo farxaankii
wan yar oo ku kala dhacay
Geed dhaloola hoostii
Intuu helay dhurwaagii
Hamuuntii is dhiganwaa
Muudsay dhayladiisii
Isagoo af dharan oo
Dhuuxaaya lafihii
Dhugte xoolihii qaar
Dhug intay yidhaahdeen
Warka iyo shilkaa dhacay
Durba la isu dhiib dhiib
Dhuxdhux iyo faq lagu tebi.
Dhuruq goobta ceebeed
Isagoo is dhuub loo
Xaqiiqada ka dhuumo leh
Ujees-jeesay dhinacyada
Dhaqaaq joogsi coogcoog
Misna dhiirrayoo socoy
Waa doqon dhurwaaguye
Dhoollihiisa hilibka leh
Meeshaba isagoon dhigan
Weli laguma dhaadine
Qosol dheelallaabo ah
Ku dhabbaco naftii yidhi
Kala waax af laba dhan ah
Dhuruq foolashiisii
Sida dhiriqda oo kale
Xinjirii ku dhoobnaa
Sida dhayda loo arag
Hal mar dheygag lagu eeg
Dhega-dhega! la wada yidhi.
Qisadaana laga dhaxal
In dhurwaaga weligii
Dhaqan doorsan laga filin.
Haddaba maxaa looga fadhiyaa dawladan laangadhaha ku bilaabatay ee aan islahayn waxbaa maqan ama dadka qaylinaya u haysata waxmataraayaashii macalin Siyaad Barre ku sheegi jiray nin kasta oo ka soo horjeesta siyaasadiisa. Silaanyo dawlada  isaga oo aan eegayn dhibka ka iman karaya ,sad bursi  ayuu dhamaan wada  siiyay xukuumadiisa qabiilada dhaxe. Tani waxay mar Afraad niyad jab ku riday dadyawga ama qabiilada darifyada ee jecel cadaalad iyo horumarka.waxaanay Iftiimisay dad baddan oo ku niyad samaa in wax la sixi doono in ay niyad jab ka qaadaan dawlada dhanka ka raran.
laba ayayna noqdeen  SSC oo markay u adkaysan wayday siyaasada fashilan ee Soomaliland ku socoto  durba hubka qaatay.iyo reer Awdal  oo sidda aan arkayo ku xigi doona haddan wax laga qaban  cabashadooda taana waxaan ka wadda dharagsanahay maalinta reer Adal, Salal iyo Gabilay ay iska soo taagaan Somaliland  in aan dib loogu yeedh yeedhi doonin. Halkaana ku dhamaan doonto ayna ka mid noqondoonto halka waraaabuhu ku cunayo soomalilwaynta kale. Hadaba xalku wuxuu ku jiraa in Somaliland Politacal Reform lagu sameeyo lana dhigto wacad iyo balan cad gobal walbana uu hellaa xaqiisa iyadoon la is dulmiyayan ama been iyo khayaano lagu shaqaynayn lana qeexaa qabiilooyinka ama gobalda  mid walba inta xaqa uu u leeyahay iyadoo lagu darayo dastuurka   haddiii taa la waayo nin waliba aayahiisa inuu ka tashado ayay noqonassaa,
 
Nin dhardhaari karayaa
Xaajada ka dhaliyee
Nin xilkiisii dhagar iyo
Dheryo jebis u qaatoo
Dhaqaalee ha joogtee
Dhiifay maatadiisaan
Waanada u dhurayaa
Samirkiyo dhursugadaan
Dhood-dhoodi leeyoo
Dhanna baho dugaag baan
Dhoobdhoobi maayee
Dhengedaha u lulayaa.
Wuxuu dhimay wuxu dhigay
Nimaan lagula dhici karin
Lagu dhiirranaan karin
Isna aan wax dhaafayn
Dhegna aan u tudhanayn
Dhiigna aan ka tudhanayn
Ayaan dhuuxa sheekada
Nimaan dhaadin barayaa.
 
Kuwaan la hadlayaa Waa kuwan sidda qaawan u taagareya iyaga oo aan eegayn dhibka ka imanaya hab soorka qaldan, ee qaawan ee dawlada Somaliland ku salaysantahay bal eega dawladan wadda gacalkiyo xigaalaha ah sawtii ninka durugsan wax la siin jiray ma hasii kala tagtaa sheekadu oo sidda loo yaacayo cadhada nin waliba halasoo baxo maraddii buluugii ahayd sidda Haddaba dhacday waxaan kusoo gaba gabaynayaa CIYAWGII HABEEN DHAWAAQAY WUXUU KA CAWDUU DAREEMAY. CAWAYSINKA HAADKA DUULAY CADAAWIHIISUU OGAADAY!!! . WAXAAN KUSOO KHATIMAYAA MAANSO HOGA TUSAALAYN AH
Nuxurka maansadu waxa weeye aadmiga xumi wuxuu leeyahay labo arrin: marka denbi uu galay lagula garnaqsado ma garqaato ee wuu murmaa. Marka labaad ma leh wacad iyo ballan lagu aammino.
Boog baa ninkii dhigay
Ka sugaysa dhaymoo
Bulshadeena dhoylaan
Dhiidhaa  u dirayaa.
Gabaygiyo dhawaaqiyo
Dawaaddiyo dhigaalkiyo
Dhumucdiyo odhaahdiyo
Dhexdaan qalinka haystaa!
Dhambaallada ku qorayaa!
Cashar dhaxal ka dhaxaloo
Ruuxa nooli dheehdoo
Ka aan dhalanin sugayaan
Waxaan lumin ka dhigayaa.
Dhegooliyo caniid iyo
Qaar dhagaxdixeedaan
Dhawdhawda erayada
Ka dhacsiinayaayoo
Dheel-dheeli maayee
Axmedow dhegeysoo
Maansadu dhar weeyee
Waa dhibaade muunee.
 
 
 
NIN RAGAY DARDAARAN U TAHEE DOQONI YEELKEED
 
 
HASSANKHADAR JAMA
SAN DIEGO CA